G20 ve Türkiye’nin Dönem Başkanlığı
39
Dr. M. Levent YILMAZ

2015 yılı G20 Zirvesi ise Antalya’da gerçekleştirilecektir. Türkiye’nin içinde bulunduğu coğrafyanın mevcut durumu ve 2008 küresel krizinin ardından yakaladığı ekonomik trend, G20 dönem başkanlığını daha da anlamlı hale getirmiştir. Türkiye’deki zirvenin sembolik olarak da çok büyük bir anlamı vardır. Zira coğrafi olarak da Doğu ile Batı arasında köprü vazifesi gören Türkiye yeni dönemde, kalkınmış Batı ile kalkınmakta olan Doğu arasındaki ticari, kültürel ve ekonomik geçişin de kavşak noktası olacaktır.

2015 yılı Türkiye’nin uluslararası prestiji ve etkinliği açısından oldukça önemli bir yıl olacak. Bölgesinde ve dünyada giderek daha önemli bir pozisyon kazanan Türkiye, 2015 yılında G20’nin dönem başkanlığını üstlenmiş durumda. Peki bu G20 nedir ve bu adı nereden almaktadır?

G20, İngilizcesi “Group of 20” olan ve Türkçe’ye “20 Grubu” şeklinde çevirebileceğimiz tanımlamanın kısaltmasıdır. Bilinenin aksine G20’de dünyanın en çok gelişmiş 20 ülkesi yer almamaktadır. G20 üyeleri dünyanın en çok gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilerinden oluşmaktadır.

G20’ye üye ülkeler; Arjantin, Avustralya, Brezilya, Kanada, Çin, Fransa, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Japonya, Güney Kore, Meksika, Rusya, Suudi Arabistan, Güney Afrika, Türkiye, İngiltere, ABD ve Avrupa Birliği Komisyonu’dur. Bu ülkeler dünya nüfusunun yaklaşık üçte ikisini, dünya GSYİH’sının % 85’ini ve dünya ticaretinin de % 75’ini oluşturmaktadır.

Tablo 1, G20 üyesi ülkelerin GSYİH, Kişi Başına gelir, Toplam Tasarruflar, Enflasyon, Nüfus, İşsizlik ve Cari açık rakamlarını göstermektedir.

Tablo 1. G20 Ülkelerinin Seçilmiş Göstergeleri (2014)

 

GSYİH (Milyar Dolar)

Kişi Başına Gelir (Dolar)

Toplam Tasarruflar (%GSYİH)

Enflasyon (%)

Nüfus

İşsizlik (%)

Cari Açık (%GSYİH)

Arjantin

536

12.777

17,14

10,6

41,961,000

8,82

-0,82

Avustralya

1,482

62,821

23,26

2,7

23,599,000

6,15

-3,65

Brezilya

2,244

11,067

13,48

6,2

202,768

5,5

-3,54

Kanada

1,793

50,577

21,17

1,9

35,46

6,9

-2,67

Çin

10,355

7,572

49,47

2,27

1,367,520,000

4,1

1,78

Fransa

2,902

45,383

20,68

0,7

63,379

9,9

-1,42

Almanya

3,82

47,2

23,9

0,8

80,94

5,2

6,2

Hindistan

2,047

1,625

30,08

7,8

1,259,337,000

veri yok

-2,07

Endonezya

856

3,403

30,17

5,9

251,49

6,1

-3,22

İtalya

2,129

35,511

18,59

0,09

59,96

12,57

1,19

Japonya

4,769

37,539

23,1

2,65

127,061

3,71

0,95

Kore

1,449

28,738

34,72

1,57

50,437

3,12

5,8

Meksika

1,295

10,836

19,8

3,89

119,581

4,75

-1,947

Rusya

2,057

14,316

23,17

7,4

143,7

5,64

2,71

Suudi Arabistan

777

25,4

45,83

2,87

30,624

5,5

15,08

Güney Afrika

342

6,354

13,62

6,3

53,699

25,22

-5,73

Türkiye

813

10,518

14,02

9,04

77,324

9,48

-5,84

İngiltere

2,847

44,141

10,82

1,63

64,511

6,34

-4,22

ABD

17,416

54,678

17,28

1,97

318,523

6,29

-2,47

Kaynak: Dünya Bankası Verileri kullanılarak hazırlanmıştır.

G20, ekonomik büyüklükleri ve stratejik önemleri küresel ekonomide önem arz eden ekonomilerden oluşmaktadır. G20’nin temel amacı, uluslararası düzeydeki politikaları koordine etmek ve küreselleşmeyi daha net, anlaşılır ve sürdürülebilir bir şekilde sağlamaktır.

Son yıllarda meydana gelen finansal, ekonomik ve sosyal krizlerin ardından, dünyanın en nüfuzlu 20 ekonomisi 2008 yılı Kasım ayında liderler seviyesinde Washington’da bir araya gelme kararı aldı. Liderlerin bir araya gelme amacı, 2008 Küresel Finansal Krizi’nin ardından oluşan kırılgan ekonomik ortamla mücadele etmek olarak belirlendi. Bu toplantının ardından 2009 yılı Eylül ayında Pittsburgh Zirvesi’nde ekonomik işbirliği başlığı ile resmi olarak ilk toplantısını gerçekleştirdi.

G20 toplantıları; gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki diyaloğu artırmak, uluslararası finansal sistemin güçlendirilmesi, mevcut sorunların tartışılması ve kalkınma için gerekli politikaların belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmektedir.

2008 yılındaki ilk toplantıdan itibaren G20 ülkelerinin liderleri, gelecekteki finansal krizleri önlemek ve küresel büyümeyi desteklemek amacı ile düzenli olarak her yıl bir araya geldiler. Düzenli olarak yapılan toplantılar her yıl farklı bir ülkede gerçekleştirildi ve o yıl için seçilen ülkeye dönem başkanlığı görevi verildi. G20 zirveleri sırasıyla aşağıdaki ülkelerde gerçekleştirildi;

2008 Washington, ABD

2009 Londra, İngiltere

2009 Pittsburgh, ABD

2010 Toronto, Kanada

2010 Seul, Güney Kore

2011 Cannes, Fransa

2012 Los Cabos, Meksika

2013 St Petersbug, Rusya

2014 Brisbane, Avustralya

2015 yılı G20 Zirvesi ise Antalya’da gerçekleştirilecektir. Türkiye’nin içinde bulunduğu coğrafyanın mevcut durumu ve 2008 küresel krizinin ardından yakaladığı ekonomik trend, G20 dönem başkanlığını daha da anlamlı hale getirmiştir. Türkiye’deki zirvenin sembolik olarak da çok büyük bir anlamı vardır. Zira coğrafi olarak da Doğu ile Batı arasında köprü vazifesi gören Türkiye yeni dönemde, kalkınmış Batı ile kalkınmakta olan Doğu arasındaki ticari, kültürel ve ekonomik geçişin de kavşak noktası olacaktır. Türkiye’nin G20 dönem başkanlığında gerçekleştirilecek olan zirvede dünyanın en çok tartıştığı ve önem verdiği konuların başında gelen enerji paylaşımı da masaya yatırılacak ve bu konu üzerindeki belirsizliklerin kaldırılması için büyük bir fırsat elde edilecektir. Ayrıca bu noktada Türkiye’ye çok büyük bir görev daha düşmektedir. G20’nin G8’in yerini almaya başladığı dönemde, küresel politikaların sadece G8 ülkelerinin lehine değil bütün dünyanın ortak çıkarlarına hizmet edecek şekilde yapılandırılması noktasında çalışmaların yapılması gerekecektir.

Bununla birlikte özellikle gelişmekte olan ekonomilerin giderek dünya ekonomisindeki öneminin artması süresince, kendisi de gelişmekte olan bir ekonomi olan Türkiye’nin G20 ana temasını “KOBİ’ler” olarak belirlemesi de dikkate değer bir unsurdur. Zira tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de faaliyet gösteren işletmelerin % 98’inden fazlasını KOBİ niteliğindeki işletmeler oluşturmaktadır.

KOBİ’lerin karşı karşıya kaldığı ve çözüm bekleyen temel sorunların, ülkelerin büyümesi ve kalkınmasının önünde engel oluşturan unsurlar olduğu göz ardı edilmemelidir. Zira kurumsallaşmasını tamamlayamamış, verimlilik sorunu yaşayan ve küçük olmanın getirdiği yüksek maliyetlere ilave olarak finansman kaynaklarına erişimlerinin de sıkıntılı olduğu KOBİ’lerin güçlendirilmesi konusunun gündeme alınması ve ana tema olarak belirlenmesi konunun önemine işaret etmektedir.

Dünyanın 2008 Küresel Finansal Krizi’nin etkilerinden henüz kendisini kurtaramamış olduğu bu dönemde, krizin AB’nin sistemini ve bütünlüğünü tehdit eder hale geldiği görülmektedir. Salt dini gerekçelerle AB’ye dâhil edilen Yunanistan’ın, AB’yi karşı karşıya bıraktığı sürdürülebilir kalkınma sorunu giderek önem kazanmaktadır.

Türkiye’nin G20 dönem başkanlığı süresince ele alınması ve mutlaka çözüme kavuşturulması gereken bir diğer stratejik konuyu da “enerji” başlığı oluşturmaktadır. Zira bugün yine G20 üyesi olan Rusya ve AB’nin aralarında yaşadığı sorunun temelini oluşturan da ve benzeri şekilde Doğu Akdeniz’de krize kapı aralayan da enerji üzerinden devam eden tartışmalardır. Hali hazırda “Modern İpekyolu” adını verebileceğimiz yeni enerji yollarının da kavşak noktasını oluşturan Türkiye’nin bu konudaki birleştirici tavrı, G20’nin geleceğine yönelik olarak ciddi bir stratejinin parçasıdır.

Uzun süreden bu yana iç savaşlara, çatışmalara ve küresel sorunlara neden olan Orta Doğu’ya en yakın ülke olma özelliğini taşıyan Türkiye’nin, bölgedeki istikrar ve barış sürecinin de öncülüğü noktasında atacağı adımlar da G20 açısından büyük önem taşıyacaktır.

Her açıdan büyük bir fırsat özelliği taşıyan G20 dönem başkanlığının, Türkiye tarafından çok iyi değerlendirilmesi gerekmektedir. Buradan elde edilecek kazanımların, Türkiye’nin 2023 hedeflerine hizmet edecek şekilde yapılandırılması fırsatı önümüzde durmaktadır. Türkiye, her ne kadar hem kendi içinde meydana gelen gelişmelerle hem de içinde bulunduğu coğrafyanın sıkıntıları ile karşı karşıya kalsa da zamanını ve enerjisini G20 dönem başkanlığına kanalize ederek bu fırsatı değerlendirmelidir.

 

09.11.2015
İlgili Haberler
Köşe Yazıları
ATCOSS
SD Dergi